ทุกวันนี้เราชินกับหน้าตาบาร์โค้ดบนสินค้ากันแล้ว จ่ายเงินซื้อของต้องเห็นแคชเชียร์ยิงกันทุกวัน
แต่ลองนึกภาพว่าถ้าทุกครั้งที่เราจะจ่ายเงิน เครื่องสแกนบาร์โค้ดไม่ผ่านสักที หมุนกล่องก็แล้วเปลี่ยนมุมก็แล้วกว่าจะได้ ยิงไป 10 รอบ คนสมัยนี้คงหัวร้อนกันน่าดู
ซึ่งก็ต้องขอบคุณคนยุค 1940 ที่เห็นโจทย์นี้และช่วยแก้ปัญหาให้เราตั้งแต่ตอนนั้นนะครับ
ช่วงปลายทศวรรษ 1940 นอร์แมน วูดแลนด์กับเบอร์นาร์ด ซิลเวอร์พัฒนาแนวคิดรหัสสำหรับระบุสินค้า เพื่อให้การจ่ายเงินนั้นไวขึ้น
โดยไอเดียแรกเป็นเส้นตรงหนาบางเหมือนรหัสมอร์ส ก่อนจะพัฒนาเป็นวงกลมซ้อนกันเหมือนเป้ายิง
เหตุผลที่เป็นวงกลมฉลาดดี เวลายื่นของให้เครื่องอ่าน คนเราไม่ได้หันฉลากไปทางเดียวกันเป๊ะๆ ทุกครั้ง ถ้ารหัสอ่านได้จากหลายทิศทาง ก็ช่วยลดเรื่องที่คนใช้ต้องมาคอยจัดให้ตรง
ไอเดียปังขนาดที่ว่า RCA บริษัทอิเล็กทรอนิกส์ยักษ์ใหญ่ของอเมริกายุคนั้นนำไปทดลองกับร้าน Kroger ในเมืองซินซินแนติในปี 1972 ด้วย
แต่พอไปเจอหน้างานจริง ปัญหาก็มา…
คือตอนออกแบบลายมันก็ชัดดีครับ แต่พอพิมพ์ลงบนฉลากจริง หมึกแผ่หรือเลอะ ความกว้างของส่วนมืดกับสว่างก็เปลี่ยนไปด้วย ทำให้เครื่องอ่านแปลรหัสผิด สแกนไม่ติดเป็นประจำ
RCA ทดลองการใช้บาร์โค้ดแบบกลมอยู่ถึง 18 เดือน! แต่มันก็จบลงแค่การทดลอง…
อีกมัลติเวิร์สนึง ฝั่ง IBM ที่มีจอร์จ ลอเรอร์ กำลังพัฒนาบาร์โค้ดแบบเส้นที่รับมือกับเงื่อนไขการพิมพ์ได้ดีกว่า หมึกแผ่ก็แค่ทำให้เส้นสูงขึ้น แต่ยังอ่านได้
มันสามารถทำงานร่วมกับระบบสแกนที่อ่านได้หลายทิศทาง จนสุดท้ายแบบของ IBM ถูกเลือกเป็นมาตรฐาน UPC ในปี 1973
ผมว่าเคสนี้เตือนคนทำงานดีไซน์ได้ดีมาก แบบที่สวยที่สุดบนหน้าจอ ไม่ใช่แบบที่รอดบนของจริงเสมอไป
Fun Facts คือ พี่วูดแลนด์คนคิดบาร์โค้ดคนแรกของโลก ขายสิทธิบัตรไปตั้งแต่ปี 1952 ในราคาแค่ 15,000 ดอลลาร์ แล้วสิทธิบัตรนั้นก็ไปตกอยู่กับ RCA ส่วนตัวแกทำงานอยู่ IBM มาตลอด
จน IBM เพิ่งมารู้ตอนปี 1971 ว่ามีคนคิดบาร์โค้ดนั่งอยู่ในบริษัทตัวเอง เลยดึงมาช่วยทำ UPC สรุปคือคนคิดอยู่ฝั่งที่ชนะ ส่วนสิทธิบัตรอยู่ฝั่งที่แพ้ซะงั้น
ตั้งแต่ผมอ่านเจอเรื่องนี้ ทุกครั้งที่ซื้อของแล้วได้ยินเสียงยิงบาร์โค้ดตื๊ดๆ ผมจะนึกถึงพี่วูดแลนด์ตลอดเลยละครับ
ที่มา
- ประวัติ UPC — IBM — IBM History · ไม่ระบุวันที่เผยแพร่
- The History of the Bar Code — การทดลอง RCA — Gavin Weightman / Smithsonian Magazine · 2015
- Norman Joseph Woodland — ประวัติ สิทธิบัตร และบทบาทที่ IBM — Wikipedia
เครดิตภาพ
ภาพ Fig. 10 (วงกลม) และ Fig. 1 (เส้นตรง) มาจากสิทธิบัตร US2612994A ฉบับเดียวกัน ภาพขวามิใช่ UPC รุ่นที่ออกภายหลัง
ภาพถ่าย/สแกนต้นทางถูกครอป ตัดขอบ ย่อขยาย หมุน และประกอบด้วย SVG ภาพวัตถุหลักไม่ได้สร้างใหม่ด้วย AI ส่วนพื้นกระดาษและฉากรองยังใช้กราฟิก AI เดิมที่ลบวัตถุหลักออก ตัวอักษรใช้ Anuphan จากไฟล์ฟอนต์จริง
- US2612994A — Classifying apparatus and method, drawing sheet 1 — Norman J. Woodland and Bernard Silver / US patent publication
- ต้นทาง
- ใบอนุญาต: Published patent drawing — no copyright notice identified in this drawing sheet; not independently cleared
- ดัดแปลง: ครอป/ตัดขอบ ย่อขยาย หมุน และเพิ่มเงาเพื่อจัดวาง
ภาพประกอบดัดแปลงจากภาพต้นทางตามเครดิตด้านบน ส่วนที่ดัดแปลงจากภาพ CC BY-SA เผยแพร่ต่อภายใต้ CC BY-SA 4.0 และไม่อ้างสิทธิ์ในเครื่องหมายการค้าใดๆ
